Məzmun
Üz-çənə cərrahı kimdir?
Üz-çənə cərrahı (ağız və üz-çənə cərrahı, beynəlxalq terminologiyada maksillofasial cərrah) ağız boşluğunun, çənə sümüklərinin, üz skeletinin və bu nahiyənin yumşaq toxumalarının cərrahi müalicəsi üzrə ixtisaslaşmış həkimdir. İxtisas həm stomatoloji, həm də ümumi cərrahi bilik tələb edir: eyni həkim həm dişətinin altında qalmış ağıl dişini çıxarır, həm də travma nəticəsində sınmış çənəni bərpa edir.
Bu sahənin əsas fərqi ondadır ki, müdaxilələr həyati vacib strukturların — alt çənə siniri, üst çənə sinusu, göz yuvası, iri damarlar — birbaşa yaxınlığında aparılır. Buna görə görüntüləmə əsasında planlama burada seçim deyil, zərurətdir.
Diş həkimindən fərqi nədir?
Diş həkimi dişin özü ilə işləyir: karies, kanal müalicəsi, protez, estetika. Üz-çənə cərrahı isə dişin ətrafındakı və ondan kənardakı strukturlarla — sümük, sinir, sinus, oynaq və yumşaq toxuma ilə işləyir.
- Diş həkimi: müalicə, plomb, kanal, protez, gigiyena, estetik bərpa.
- Üz-çənə cərrahı: cərrahi çıxarılma, implantasiya, sümük artırılması, kist və şişlər, çənə sınıqları, ortoqnatik əməliyyatlar, oynaq problemləri, üz travmaları.
Praktikada bu iki ixtisas bir-birini tamamlayır: mürəkkəb hallarda müalicə planı birgə qurulur — məsələn, implantasiyada cərrahi mərhələni üz-çənə cərrahı, protez mərhələsini isə ortoped diş həkimi icra edir.
Üz-çənə cərrahı hansı xəstəlikləri müalicə edir?
İxtisasın əhatə dairəsi geniş olduğu üçün onu dörd böyük qrupa bölmək daha rahatdır:
- Ağız cərrahiyyəsi: retensiyalı və distopik dişlərin çıxarılması, apikal rezeksiya, yüyən cərrahiyyəsi, preprotetik müdaxilələr.
- İmplantologiya: diş implantasiyası, sinus lifting, sümük augmentasiyası və alveol yuvasının qorunması.
- Çənə cərrahiyyəsi: ortoqnatik əməliyyatlar, çənə-gicgah oynağının disfunksiyası.
- Travma və patologiya: çənə və üz sümüyü sınıqları, kist və şişlər, tüpürcək vəzi xəstəlikləri, biopsiya və selikli qişa patologiyaları.
- Estetik üz cərrahiyyəsi: göz qapaqlarının plastikası (blefaroplastika), üz gərmə, alın və qaş gərmə, otoplastika, xeyloplastika, dodaqdan süni gelin çıxarılması, buxaq liposaksiyası.
Bu istiqamətlərin hər biri üzrə ayrıca səhifə hazırlanıb — bütün xidmətlərə buradan baxa bilərsiniz.
Nə vaxt müraciət etmək lazımdır?
Bəzi əlamətlər gözləməyə imkan verir, bəziləri isə vaxt itirmədən qiymətləndirmə tələb edir. Aşağıdakı hallarda müraciəti təxirə salmayın:
- Üzün bir tərəfinin şişməsi, xüsusilə hərarət və udqunma çətinliyi ilə birlikdə
- Ağzın normaldan az açılması və ya açılarkən kilidlənmə
- Travmadan sonra dişlərin bir-birinə əvvəlki kimi oturmaması
- Alt dodaqda və ya çənədə davam edən keyimə
- İki həftədən çox sağalmayan ağız yarası, silinməyən ağ və ya qırmızı ləkə
- Rentgendə təsadüfən aşkarlanan kist, sümük boşluğu və ya dəyişiklik
Üz-çənə cərrahı seçərkən 5 meyar
- İxtisas və hospital təcrübəsi. Ağız cərrahiyyəsi ilə çənə sınığı və ortoqnatik cərrahiyyə fərqli hazırlıq tələb edir — həkimin hospital praktikası olması vacibdir.
- 3D görüntüləmə. Panoramik rentgen bir çox halda kifayət etmir. Sinir və sinus yaxınlığındakı müdaxilələr üçün komputer tomoqrafiya standart olmalıdır.
- Planın izah edilməsi. Sizə mərhələlər, müddət, risklər və alternativlər əvvəlcədən aydın izah olunmalıdır.
- Konservativ imkanların qiymətləndirilməsi. Yaxşı cərrah hər halda əvvəlcə cərrahiyyəsiz həll variantını nəzərdən keçirir.
- Sonrakı nəzarət. Müalicə əməliyyat otağında bitmir — planlı yoxlamalar nəticənin ayrılmaz hissəsidir.
Bakıda üz-çənə cərrahına müraciət
Dr. Fariz Məmmədov — Azərbaycan Tibb Universiteti məzunu, ağız və üz-çənə cərrahiyyəsi üzrə mütəxəssisdir. Fəaliyyətini Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin Hərbi Hospitalı bazasında (Nürəddin Paşayev küç., Badamdar, Səbail, Bakı) davam etdirir. Qəbul Bakı ilə yanaşı, bölgələrdən müraciət edən pasiyentlər üçün də təşkil olunur.
Randevu üçün (055) 556 66 66 nömrəsinə zəng edə və ya WhatsApp vasitəsilə rentgen şəklinizi göndərə bilərsiniz. Ən çox verilən suallara Suallar bölməsində, real klinik ssenarilərə isə Klinik hallar bölməsində baxa bilərsiniz.